10 powodw, dla ktorych nie naley kupowa napojw w puszkach aluminiowych:

[za ulotk Polskiego Klubu Ekologicznego]

1. Faszywe argumenty prorodowiskowe:

Przemys aluminiowych puszek chciaby, aby ludzie uwaali, e puszki s przyjazne dla rodowiska. Niemniej prawda jest taka, i puszki aluminiowe s dla rodowiska najwikszym zagroeniem spord wszystkich pojemnikw do napojw dostpnych na rynku! Dwa z argumentw, ktrych uywa si aby dowie, e s one przyjazne rodowisku, czyli niewielka waga korzystna w przypadku transportu oraz "moliwo znaczcych oszczdnoci energii dziki recyclingowi", to tylko poowiczne prawdy. W rzeczywistoci bowiem, pomimo, e aluminiowe puszki s lejsze od szklanych butelek, transportuje si je na rednio znacznie wiksze odlegoci, co wyklucza wszelkie korzyci rodowiskowe zwizane z ich niewielk wag [zobacz te punkt 5]. W odniesieniu do mitu o "znaczcej oszczdnoci energii" wspomnie naley, e ilo energii zuywana w czasie produkcji aluminium jest tak ogromna, e nawet jej oszczdno dochodzca do 95% nie czyni tego argumentu prorodowiskowym [zobacz punkt 2]. Dodatkowo, w odrnieniu od butelek, w Polsce puszki aluminiowe przetwarzane s na znacznie niszej ajkoci stopy aluminiowe, ktre nie nadaj si do produkcji aluminiowych puszek [zobacz punkt 6]. Znaczy to, e aden recykling puszek w Polsce nie prowadzi do tego, e produkcja nowych puszek jest energooszczdna, czy przyjazna rodowisku. Aluminiowe puszki nie s przyjazne rodowisku, w jakikolwiek sposob by na nie nie spojrze!

2. Nadmierne zuycie energii:

Do produkcji aluminium sucego do wyrobu aluminiowych puszek niezbdne s ogromne iloci energii, duo wikszych, ni w przypadku innych materiaw, z ktrych powstaj pojemniki do napojw. Aby wyprodukowa jedn ton aluminium potrzeba 280 GJ energii. Jeli energi potrzebn do wyprodukowania jednej aluminiowej puszki o pojemnoci 0,33 l zamieniono by na rop naftow i wlano do teje puszki, ropa wypenia by jej ca wier! Nie potrzeba zatem dugo zastanawia si nad tym dlaczego aluminium nazywa si czasami "zastygnit energi". [Zobacz punkt 7, aby zrozumie w jaki sposb tak szalenie energochonny material moe by opacalny]. Dla porwnania do produkcji 1 tony szka na butelki potrzeba jedynie okoo 10 GJ. Biorc pod uwag, i butelk napenia si ponownie od 20 do 50 razy mona przyj, e energia przypadajca na pojedyncze wykorzystanie szka wynosi tylko 0,2 GJ/ton.

3. Nadmierne wykorzystanie surowcw:

Produkcja aluminium jest niezmiernie surowcochonna. Aby wyprodukowa ton aluminium potrzeba 4 ton boksytw [rudy, z ktrej produkuje si aluminium], a poza tym znaczcych iloci wapna, ugu sodowego, kriolitu, fluorku glinu, wgla oraz okoo 400 m^3 wody. Kiedy doda si jeszcze ilo skay ponej powstajcej w czasie odkrywkowego grnictwa boksytw, ilo wyprodukowanych odpadw przypadajca na produkcj jednej tony aluminium siga 10-15 ton. Dla porwnania szko jest wzgldnie nisko surowcochonne. Do produkcji jednej tony szka potrzeba okoo 1,1 tony surowcw i tylko okolo 12 m^3 wody.

4. Nadmierna produkcja odpadw toksycznych:

Produkcja aluminium do wyrobu aluminiowych puszek powoduje powstawanie znaczcych iloci odpadw toksycznych, ktre pojawiaj sie na kadym etapie procesu produkcyjnego. Rafinacja boksytw powoduje powstanie ponad 2 ton toksycznego tzw. "czerwonego bota", czyli mieszanki pozostaoci boksytw, wapnia oraz ugu sodowego, na kad ton wyprodukowanego aluminium. W trakcie samego procesu przepuszcza si bardzo silny strumie prdu elektrycznego przez substancj chemiczn zoon z tlenku glinu, ciekego kriolitu oraz fluorku glinu. Powstajce w wyniku tego procesu zanieczyszczenia to m.in. wysoce toksyczne fluorki, ktre powoduj degradacj ycia wodnego oraz powane zaburzenia ukadu kostnego w organizmach zwierzcych, a take u czowieka. Z innych zanieczyszcze toksycznych naleaoby wymieni wglowodory aromatyczne wielopiercieniowe, ktre powoduj raka i wady wrodzone, a take CO, CO2, SO2, py wglowy, a take inne wglowodory. Kady z tych zwizkw przyczynia si do powstawania m.in. kwanych deszczw czy efektu cieplarnianego. Poza tym rwnie recyclingowi aluminium toarzyszy powstanie nadmiernych iloci odpadow toksycznych [patrz punkt 6].

5. Nadmierny trasport:

Z produkcj aluminium zwizany jest take transport na znaczce odlegoci. Przy tak ogromnej iloci energii niezbdnej do produkcji aluminium, koszt produkcji energii elektrycznej jest najwaniejszym czynnikiem w procesie produkcyjnym. Dlatego te z ekonomicznego punktu widzenia celowy jest transport surowcw z jednego kontynentu na drugi w poszukiwaniu tanich rde energii. ledzc drog przykadowej puszki aluminiowej stwierdzamy, e mog by wydobywane w Australii, przetapiane w Brazylii, walcowane na blach w Niemczech, przetapiane na puszki aluminiowe w Polsce, a ostatecznie wykorzystywane we Francji. Szko tymczasem zarwno produkowane jak i wykorzystywane jest w Polsce.

6. Recykling NIE jest rozwizaniem:

Recykling nie stanowi panaceum na wszelkie problemy rodowiskowe. Faktem za jest, e recykling puszek aluminiowych do produkcji nowych puszek to brudny proces. Po pierwsze puszki nie s wykonane z czystego aluminium. Wewntrz puszki znajduje si lakierowana powoka, a na zewntrz pokrywa si j toksycznymi farbami oraz lakierami. Podczas recyklingu oddziela si je od aluminium poprzez zastosowanie bardzo toksycznych procesw, ktre prowadz do powstania do 0,5 tony odpadu toksycznego na kad ton wyprodukowanego aluminium wysokiej jakoci. Niemniej w Polsce puszki nie s nawet przetwarzane do postaci tak wysokiej jakoci aluminium. Znaczy to, e do produkcji aluminiowych puszek w Polsce istnieje stae zapotrzebowanie na nowe aluminium, ktrego produkcji towarzyszy tak wiele negatywnych oddziaywa na rodowisko. Na koniec w kocu naley pamita, e wielokrotne uycie jest duo korzystniejsze, ni recykling. Szklane butelki mona ponownie napenia [uywa] jeszcze wiele razy, a dopiero potem przetwarza si je [w atwiejszy i czyciejszy sposb] na nowe butelki, produkujc przy tym niewielk ilo odpadw.

7. Koszty spoeczne i rodowiskowe w Krajach III wiata:

Pogo za tani, dostpn w duych ilociach, energi elektryczn w celu zapewnienia konkurencyjnoci ekonomicznej puszek aluminiowych w stosunku do bardziej przyjaznych rodowisku pojemnikw na napoje [takich, jak szklane butelki] doprowadzia do wielu rodowiskowych oraz spoecznych naduy. W wielu czciach wiata takie tanie rdo energii stanowi hydroenergia. I chocia jest ona czyciejsza ni energia produkowana w procesie spalania kopalin czy te energia jdrowa, niestety zdecydowanie zbyt czsto buduje si w Krajach III wiata zapory wodne wycznie w celu zaopatrzenia przemysu produkcji aluminium w energi elektryczn, ktra znajduje si znacznie poniej cen wiatowych, a ktra jednoczenie przynosi niewiele korzyci spoecznociom lokalnym. W wielu przypadkach budowa takich elektrowni doprowadzia do powstania zagroe dla rodowiska oraz dla miejscowej, wiejskiej ludnoci regionu. Nie tylko bowiem zniszczeniu ulegaj ogromne obszary dziewiczego ldu, a ludno zmuszona jest przenie si do wielkomiejskich slumsw, ale dodatkowo naraa si j na bardzo niebezpieczne dla zdrowia skutki oddziaywania zanieczyszcze zwizanych z produkcj aluminium. Gwnym korzyciobiorc w takich sytuacjach jest przemys aluminium, ktry przenosi koszty produkcji aluminium na te kraje, ktre sta najmiej na ponoszenie takich kosztw spoecznych i rodowiskowych.

8. Aluminium na tle innych materiaw:

Puszki aluminiowe to nie jedyny rodzaj pojemnik, ktry stanowi zagroenie dla systemu butelek zwrotnych, niemniej s one najbardziej niekorzystne z punktu widzenia rodowiska. Napoje sprzedawane s rwnie w putelkach typu PET, laminowanych kartonach oraz puszkach dwuczciowych stalowo-aluminiowych. Kady z tych pojemnikw niesie za sob pewne zagroenia rodowiskowe i naleaoby ich waciwie unika. Niemniej w wielu niezalenych badaniach naukowych udowodniono, e puszki aluminiowe s najgorsze. Nawet jeeli uwzgldnimy recykling rzdu 90% [tymczasem w Polsce przetwarza si niky odsetek], puszki aluminiowe wci znajduj si na szarym kocu z powodu nadmiernej iloci zuywanej energii i wody oraz produkcji odpadw toksycznych.

9. Napoje w aluminiowych puszkach NIE s smaczne:

Istnieje prosta przyczyna, dla ktrej szko wykorzystuje si ju tak dugo jako materia do produkcji pojemnik na napoje. Faktem jest bowiem, e jest to najbardziej obojtny z wykorzystywanych materiaw, dlatego te nie zmienia on smaku zawartoci. Kady smakosz doskonale wie, e napoje z puszek aluminiowych nie smakuj tak dobrze, jak napoje ze szklanych butelek.

10. Puszki aluminiowe s droesz!

Na koniec podkreli naley, e napoje w aluminiowych puszkach s w sklepach drosze ni te same zapakowane w szklane butelki. Znajc koszty rodowiskowe, ktre my oraz nasze dzieci spaca bdziemy jeszcze przez wiele lat, trudno jest uwierzy, ze ktokolwiek wci chcialby je kupowa. W rzeczywistoci jednak wiele ludzi kupuje puszki mylc, e jest to symbol nowoczesnoci, "w zachodnim stylu". Niestety wiele krajw zachodnich dopiero teraz zorientowao si, e szklane butelki zwrotne s znacznie lepsze, rwnie z punktu widzenia rodowiska. Problem w tym, e jest ju za pno. W niektrych krajach zniky ju bowiem systemy butelek zwrotnych, a ich ponowne wprowadzenie byoby teraz szalenie trudne i kosztowne. Ci wanie z zazdroci spogldaj na nasz system butelek zwrotnych! Nie pozwl, aby to samo stao si tutaj. Dokonuj Wyboru Zielonego Konsumenta, kupuj zwrotne, kaucjowane butelki ze szka!

Wybr Zielonego Konsumenta!

Kady produkt, ktry wytwaamy, uywamy i usuwamy jako odpad oddziauje na rodowisko. Wydobywane s bowiem zasoby, wykorzystywana jest energia i powstaje odpad. Niemniej niektre produkty, takie jak puszki aluminiowe, powoduj znacznie wiksze, w porwnaniu z innymi, zakucenia w rodowisku [i problemy spoleczne] i czasem po prostu naleaoby ich zabroni. Tak np. w Danii, wanie z przyczyn rodowiskowych, zakazana jest sprzeda napojw w aluminiowych puszkach.

Puszki aluminiowe powoduj skutki, ktre nie tylko stanowi zagroenie dla naszych spoecznoci lokalnych, ale s take elementem niezrwnowaonego modelu konsumpcji, ktry ma wpyw na ludzi i rodowisko w wielu innych czciach wiata. Produkcja, wykorzystywanie i usuwanie zuytych puszek aluminiowych pogbia wiele globalnych i lokalnych problemw rodowiskowych, takich, jak kwane deszcze, efekt cieplarniany czy powstawanie odpadw toksycznych. S to problemy, dla ktrych granice poszczeglnych krajw czy regionalne ekosystemy nie stanowi bariery, ale ktore mog i faktycznie oddziauj na kadego i wszdzie.

Na szczcie posiadamy skuteczn i przyjazn rodowisku alternatyw dla aluminiowych puszek. S to zwrotne / wielokrotnie napeniane, kaucjowane butelki ze szka. Kady z napojw sprzedawanych obecnie w aluminiowych puszkach sprzedawany jest rownie w szklanych butelkach zwrotnych. Pamita jednak musimy, e wybr ten bdzie istnia tak dugo, jak dugo my sami dokonywa bdziemy mdrego wyboru. Decydujc si na wybr zielonego konsumenta nie tylko zapobiegamy eskalacji powanych problemw rodowiskowych, ale rwnie pomagamy je rozwiza.

[...]

W kocu bowiem producenci nie zaczn zmienia profilu produkcji dopty, dopki ludzie, ktrzy nabywaj ich produkty nie bd domaga si artykuw lepszych i bardziej przyjaznych rodowisku. Poprzez bojkotowanie niewaciwych z punktu widzenia rodowiska produktw i wybieranie takich, ktre s mu przyjazne, taki impuls zachcajcy producentw do zmiany przekazywane jest w najczytelniejszej formie.
